ARBEIDSMIGRANTEN

Doorbraak na FNV-campagne

TWEEDE KAMER VOOR SCHEIDING BED & BAAN

Tekst Adrie Boxmeer Beeld Rob Nelisse, WBG

SP-Kamerlid Jasper van Dijk luistert naar de verhalen van een arbeidsmigrant over zijn huisvesting.

'EEN EERSTE STAP, MAAR WE ZIJN ER NOG LANG NIET'

De FNV heeft voor de arbeidsmigranten in Nederland een grote overwinning behaald. Want na ruim een jaar intensief campagnevoeren sprak de Tweede Kamer zich in februari uit voor de scheiding van bed & baan. Arbeidsmigranten moeten naast hun arbeidscontract een apart huurcontract krijgen, waardoor ze bij verlies van hun baan niet direct ook hun woning kwijt zijn. Ook krijgen arbeidsmigranten straks recht op een eigen slaapkamer. Nu zitten vaak meer mensen, vaak onbekenden van elkaar, op één slaapkamer.

Volgens Bart Plaatje, die de FNV-campagne rond arbeidsmigranten leidt, is dit een enorme stap voorwaarts. De scheiding van bed & baan was één van de vijftig aanbevelingen van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten van Emile Roemer. In het vorige nummer van het FNV-Magazine spraken we Roemer hierover. De FNV pleit voor snelle invoering van alle adviezen van het aanjaagteam. Maar de bond wil meer: zo moeten arbeidsmigranten rechtstreeks in dienst komen bij de inlener of opdrachtgever tegen dezelfde arbeidsvoorwaarden als de andere werknemers. Ook moeten ze als bij hun aankomst in Nederland minimaal een contract voor drie maanden krijgen, ten minste het wettelijk minimumloon, een garantie voor minimaal 32 uur werk per week en huurbescherming met een opzegtermijn en een maximumhuurprijs.

ERBARMELIJKE WOONOMSTANDIGHEDEN

De dag voor het debat in de Tweede Kamer over het rapport-Roemer sprak Bart Plaatje samen met FNV-vicevoorzitter Tuur Elzinga en de arbeidsmigranten Hugo Afecto uit Portugal en Marcin Wozctak uit Polen met enkele leden van de Tweede Kamer. Hugo en Marcin vertelden aan de Kamerleden over hun erbarmelijke woonomstandigheden en hoelang ze elke dag moeten werken. Hun verhaal overtuigde de parlementariërs, die uiteindelijk dus voor de scheiding van bed & baan stemden.

EIGEN SLAAPKAMER

Voor Bart Plaatje is hiermee een belangrijke stap gezet. ‘Maar we zijn er nog niet. Zo lang de ET-regeling (een ExtraTerritoriale belastingregeling, red.) bestaat waardoor werkgevers geld kunnen inhouden op het minimumloon van arbeidsmigranten voor huisvesting, beschikt die werkgever over macht die makkelijk tot misbruik leidt. Een motie om de ET-regeling aan te pakken, haalde het niet in de Tweede Kamer. De Kamer wil ook dat arbeidsmigranten een eigen slaapkamer krijgen. Koolmees wil veel aanbevelingen van Roemer aan een volgend kabinet overlaten. Maar die eigen slaapkamer moet hij snel invoeren, al was het alleen maar vanwege het risico op coronabesmetting. Werkgevers zeggen dat er te weinig huisvesting is. Onzin, want vanwege corona staan veel vakantieparken leeg. Eigenlijk zeggen werkgevers hiermee: ik haal wel werknemers naar Nederland, maar dacht nog niet na over hun huisvesting.’

ZOALS HET HOORT

Dat het anders kan, bewijst het plan van de Westfriese Bedrijvengroep (WBG) voor de bouw van een groot aantal woningen voor arbeidsmigranten in de regio Hoorn. Het gaat dan om mensen die tijdelijk, bijvoorbeeld vanwege seizoenarbeid, naar Nederland komen. Er moeten 450 woningen komen voor 1500 tot 2000 mensen. De bewoners krijgen een apart huurcontract, los van hun werkgever. Iedereen krijgt een eigen slaapkamer. De totale huur inclusief stroom, gas en water, internet, keukengerei en stoffering zal maximaal 90 euro per week zijn. Bart Plaatje is zeer over het plan te spreken. ‘Het laat zien dat als iedereen constructief meewerkt en empathie en economie combineert er goede huisvesting mogelijk is. Hier is de scheiding van bed & baan en hier is de eigen slaapkamer. Dit is zoals het hoort.’

Een tekening van hoe het complex voor arbeidsmigranten bij Hoorn er zal uitzien.

HOGE NOOD

Hans Huibers is voorzitter van ondernemersvereniging WBG. Volgens het voormalig CDA-Tweede Kamerlid is de nood hoog: ‘De land- en tuinbouw, de foodindustrie en de distributiecentra kunnen in onze regio niet functioneren zonder arbeidsmigranten. De huisvesting voor deze mensen is vaak slecht geregeld, wat door corona nog eens extra zichtbaar werd. Maar goede huisvesting is een arbeidsvoorwaarde waaraan wij moeten voldoen om de concurrentie met de omliggende regio’s en landen aan te kunnen.’ Het plan voor de woningen voor arbeidsmigranten ziet er prachtig uit. Er komt een supermarkt, sportvoorzieningen en een buurthuis. En er komt veel groen in de wijk en voldoende parkeergelegenheid.

WELKE LOCATIE?

De grote vraag is natuurlijk: waar komen de woningen? In het plan staat: niet naast woonkernen en niet op bedrijventerreinen. Maar waar dan wel? Hans Huibers: ‘We hebben bewust eerst over de inhoud van het plan gepraat en niet over een locatie. Hierdoor hebben we inmiddels draagvlak gecreëerd. Want politici die hebben laten weten dat ze het een mooi plan vinden kunnen het straks niet meer afserveren. Dat is belangrijk, want de lokale politiek heeft het tot nu toe vaak laten afweten bij de huisvesting van arbeidsmigranten. Ik ben het volstrekt eens met de FNV dat de misstanden zijn ontstaan omdat gemeenten hier niet goed over hebben nagedacht. Hierdoor konden allerlei duistere bedrijfjes in dit gat springen.’ De zeven gemeenten in West-Friesland hebben toegezegd voor april te reageren. Huibers: ‘Ik verwacht dat ze nog een aantal voorwaarden zullen stellen. Op basis hiervan zullen er drie tot vier locaties uitrollen, waarover we verder praten. Uiteindelijk blijft er dan één locatie over. En daar geldt dan de normale procedure voor, dus mensen kunnen altijd nog een bezwaar indienen.’

MODERNE SLAVERNIJ

Huibers vindt dat de gekozen procedure een rigoureuze verandering met het verleden is. ‘Vroeger bedachten politici een locatie, daar kwamen veel protesten tegen en uiteindelijk werd het toch door de strot van de mensen geduwd. Zo ging en gaat het met windmolens, zonneweiden en tot nu ook met huisvesting voor flexibele arbeidskrachten. Wij hebben de procedure omgedraaid. Eerst de inhoud bespreken, dan enkele goede voorstellen doen en dan pas een besluit nemen over de locatie.’ Tegen politici die twijfelen over speciale huisvesting voor arbeidsmigranten wil Huibers nog iets zeggen: ‘Wij zorgen er met dit plan voor dat tweehonderd woningen vrijkomen waar de arbeidsmigranten nu wonen. Die komen terug op de reguliere woningmarkt. De werkgevers die zich bij ons plan aansluiten gaan niet langer in zee met malafide huisjesmelkers. En we zorgen voor de scheiding van bed & baan. Terecht, want dat in stand houden is moderne slavernij.’

'NIET MEER IN ZEE MET MALAFIDE HUISJESMELKERS'

Deel deze pagina